Sáng ngày 10/06/2026, trong không khí thanh tịnh của mùa An cư Kiết hạ PL. 2570 tại Hạ trường chùa Giác Ngộ (xã Đất Đỏ, TP. HCM), TT. Thích Nhật Từ – Thiền chủ Hạ trường đã quang lâm giảng dạy chuyên đề “Ăn cơm trong chánh niệm (Cúng quá đường)” cho chư hành giả Tăng, Ni.
Trong thời pháp, Thượng tọa đã giải thích ý nghĩa của việc ăn cơm trong chánh niệm, tức ăn trong sự tỉnh thức rõ ràng, biết mình đang ăn, đang nhai và đang nuốt. Khi thân và tâm cùng có mặt trong hiện tại, bữa ăn không chỉ nhằm nuôi dưỡng thân thể mà còn trở thành một pháp môn thực tập giúp hành giả quay về với chính mình, hạn chế sự tán loạn và nuôi lớn sự định tĩnh. Ăn ngon không sinh tâm chấp trước, ăn dở không khởi niệm phiền não hay chê bai. Nhờ đó, người tu học có thể giảm thiểu lòng tham, nuôi dưỡng tâm quân bình và thái độ biết đủ.
Trong phần hướng dẫn thực tập, Thượng tọa giảng giải ý nghĩa của nghi thức cúng quá đường – một thời khóa tu tập được thực hiện trong mỗi bữa ăn của người xuất gia. Với tinh thần tỉnh thức và tri ân, hành giả thọ thực không nhằm thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ mà để nuôi dưỡng thân thể phục vụ cho việc tu học.
Trước khi dùng bữa, hành giả thực hiện Tam đề với ba tâm nguyện: dứt việc ác, làm việc thiện và cứu độ chúng sinh; đồng thời quán chiếu Ngũ quán: luôn ghi nhớ công lao của thí chủ, xét lại đức hạnh của bản thân, phòng hộ tâm tham, xem thức ăn như phương thuốc nuôi thân và lấy sự thành tựu đạo nghiệp làm mục tiêu cao nhất. Thực tập trong mỗi bữa ăn để ghi nhớ công lao của thí chủ, soi xét đức hạnh bản thân và nuôi dưỡng lý tưởng tu tập.
Bên cạnh đó, Thượng tọa hướng dẫn đại chúng giữ gìn oai nghi trong khi thọ thực bằng cách ăn trong im lặng, gắp từng phần vừa đủ, nhai kỹ và nhận biết rõ từng động tác. Việc thực tập chánh niệm trong từng bữa ăn không chỉ giúp thân thể khỏe mạnh, tiêu hóa tốt mà còn góp phần nuôi dưỡng sự điềm tĩnh, an lạc và chánh niệm trong đời sống tu học.
Qua những lời chỉ dạy sâu sắc và thiết thực, chư hành giả thêm thấu hiểu giá trị của việc thực tập tỉnh thức trong những sinh hoạt thường nhật. Từ một bữa cơm đơn sơ nơi thiền môn, mỗi người có thể nuôi lớn công phu hành trì, vun bồi đời sống phạm hạnh và từng bước tiến gần hơn đến mục tiêu giác ngộ, giải thoát.
Tin: Ngọc Hân – Ảnh: Yến Nhi
