Giữa những ngày an cư tịnh tu tại Hạ trường chùa Giác Ngộ, xã Đất Đỏ, TP.HCM, buổi pháp thoại sáng 27/06/2026 đã trở thành một điểm nhấn ý nghĩa khi đại chúng Tăng, Ni được cung đón HT. Viên Minh – Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Trung ương GHPGVN, Viện chủ Tổ đình Bửu Long quang lâm thuyết giảng.
Bằng lối giảng giải sâu sắc, nhẹ nhàng và gần gũi, Hòa thượng đã chia sẻ về chủ đề “Sự nhận thức trong đạo Phật”, nhấn mạnh rằng nhận thức giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên con đường tu học. Theo Hòa thượng, cốt lõi của đạo Phật là chánh kiến; khi có chánh kiến làm nền tảng, các chi phần còn lại của bát chánh đạo như chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm và chánh định sẽ được nuôi dưỡng lớn mạnh.
Hòa thượng chỉ dạy, trong đạo Phật, đời sống tu tập có thể được nhìn từ hai phương diện căn bản là nhận thức và hành vi. Tu không phải là tìm kiếm điều gì xa xôi, mà là quay về quan sát chính nhận thức và hành vi của mình trong từng giây phút. Nhận thức nào sai lầm, bất thiện thì buông bỏ; nhận thức nào đúng đắn, trong sáng thì phát huy. Từ đó, trí tuệ và đạo đức được lớn lên một cách tự nhiên trong đời sống hằng ngày.
Đi sâu vào thực hành, Hòa thượng nhấn mạnh tinh tấn, chánh niệm và tỉnh giác là những yếu tố giúp hành giả nhận diện trung thực các trạng thái đang diễn ra trong thân tâm. Khi tâm sân, biết rõ tâm đang sân; khi tâm bất an, biết rõ tâm đang bất an. Sự rõ biết ấy không nhằm phán xét hay đè nén, mà để thấy sự thật đang là. Từ nền tảng đó, người tu quay về nhận ra tánh giác vốn có nơi tự thân; bởi Phật tánh không phải là điều ở bên ngoài để kiếm tìm, mà hiện hữu ngay trong khả năng thấy biết, quán chiếu và tỉnh thức. Khi tâm rỗng lặng, trong sáng, trí tuệ tự soi chiếu, giúp hành giả điều chỉnh nhận thức, chuyển hóa hành vi và không còn bị cuốn trôi theo vọng tưởng, cảm xúc hay phản ứng quen thuộc.
Trong thời pháp, Hòa thượng cũng giải thích rõ về tưởng tri, thức tri và tuệ tri, giúp đại chúng phân biệt giữa cái biết còn bị chi phối bởi khái niệm, phân biệt, kinh nghiệm chủ quan và cái biết sáng suốt, trực tiếp, đúng như thật. Khi tâm thanh tịnh, cái nhìn về cuộc đời cũng trở nên trong sáng hơn; khi nhận thức được điều chỉnh, hành vi cũng theo đó mà trở nên thiện lành, an ổn và lợi ích.
Cuối buổi pháp thoại, quý hành giả đã đặt nhiều câu hỏi xoay quanh việc ứng dụng chánh niệm, tỉnh giác và quán chiếu tự thân trong đời sống tu học. Bằng sự từ hòa và kinh nghiệm tu chứng sâu dày, Hòa thượng đã giải đáp một cách chi tiết, dễ hiểu, giúp đại chúng có thêm niềm tin và phương pháp thực hành cụ thể trên con đường chuyển hóa thân tâm trong mùa An cư Kiết hạ.
