Trong hành trình chiêm bái các thánh tích Phật giáo tại bang Bihar, đoàn hành hương chùa Giác Ngộ đã đến tham quan khu di tích Đại học Nalanda cổ, một trong những trung tâm giáo dục và Phật học vĩ đại nhất của thế giới cổ đại.
Đại học Nalanda được thành lập vào khoảng thế kỷ V, dưới triều đại Gupta, và phát triển rực rỡ trong nhiều thế kỷ sau đó. Nơi đây từng là trung tâm học thuật quốc tế, thu hút hàng nghìn Tăng sĩ, học giả và sinh viên từ nhiều quốc gia như Ấn Độ, Trung Quốc, Tây Tạng, Triều Tiên, Nhật Bản và Đông Nam Á đến học tập và nghiên cứu.
Theo các ghi chép lịch sử, Nalanda có hàng nghìn giảng sư và khoảng mười nghìn tăng sĩ – sinh viên. Chương trình học tại đây rất phong phú, bao gồm Phật học, triết học, logic học, y học, thiên văn học, ngữ pháp, văn học và nhiều ngành khoa học khác. Những bậc học giả nổi tiếng từng học tập hoặc giảng dạy tại Nalanda có thể kể đến như Long Thọ, Thế Thân, Huyền Trang và Nghĩa Tịnh.
Khu di tích Nalanda ngày nay vẫn còn lưu giữ tàn tích của các tu viện, giảng đường, bảo tháp và khu sinh hoạt được xây dựng bằng gạch đỏ, phản ánh quy mô rộng lớn của một trung tâm học thuật cổ đại. Năm 2016, khu di tích Nalanda Mahavihara đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, khẳng định giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt của nơi này.
Đối với người hành hương, việc đặt chân đến Nalanda cổ không chỉ là tham quan một di tích khảo cổ, mà còn là dịp để cảm nhận tinh thần học thuật và truyền thống nghiên cứu Phật học sâu sắc đã từng phát triển rực rỡ tại đây hơn một thiên niên kỷ trước.
Bài học chiêm nghiệm:
Di sản của Đại học Nalanda nhắc nhở rằng sự phát triển của Phật giáo luôn gắn liền với tinh thần học hỏi, nghiên cứu và trao đổi tri thức. Khi trí tuệ và tu tập được kết hợp hài hòa, giáo pháp của Đức Phật sẽ tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa qua nhiều thế hệ.
