Tối ngày 19/04/2026, tại chùa Giác Ngộ, lễ Quy y Tam bảo – nghi thức thiêng liêng đánh dấu sự trở thành người con Phật – đã được trang nghiêm tổ chức dưới sự chủ trì của Thượng tọa Thích Nhật Từ. Không gian chánh điện lắng đọng trong tiếng chuông, lời kinh và niềm thành kính, khi các thiện nam tín nữ cùng nhau phát tâm quay về nương tựa ba ngôi báu.
Mở đầu buổi lễ, Thượng tọa đã có thời pháp thoại sâu sắc, giúp các tân Phật tử hiểu đúng và đủ về ý nghĩa của việc quy y Tam bảo. Trong tiếng Pali, “quy y” là saraṇaṃ gacchāmi, nghĩa là quay về nương tựa, tìm về một chốn an toàn vững chắc cho đời sống tâm linh. “Bảo” là bảo vật, là những giá trị quý báu nhất. Tam bảo gồm Phật – Pháp – Tăng, được ví như ba viên ngọc quý mà người học Phật nương tựa suốt đời.
Đức Phật là bậc giác ngộ, người khai sáng con đường tỉnh thức, chỉ ra con đường giúp con người thoát khỏi khổ đau, đạt được an vui và giải thoát ngay trong đời sống hiện tại. Pháp bảo là chân lý mà đức Phật đã chứng ngộ và truyền dạy, là con đường đúng đắn giúp chuyển hóa nỗi khổ niềm đau, xây dựng đời sống hạnh phúc, hiểu biết và lợi ích. Tăng bảo là đoàn thể những người xuất gia tu tập theo giáo pháp của đức Phật, có trách nhiệm duy trì, truyền thừa và hướng dẫn người hữu duyên đến với chánh pháp. Quy y Tam bảo chính là sự xác lập niềm tin vững chắc: nhận đức Phật lịch sử Thích-ca là bậc thầy dẫn đường, nhận giáo pháp là kim chỉ nam cho đời sống, và nhận Tăng đoàn làm nơi nương tựa tâm linh.
Sau khi phát nguyện quy y ba lần, người Phật tử chính thức trở thành đệ tử Phật và bước vào một hành trình sống có định hướng rõ ràng. Từ đây, trách nhiệm của người Phật tử tại gia là thực hành năm điều đạo đức. Năm điều đạo đức trong tiếng Pali gọi là Pañca-sīla, từ này Trung Quốc dịch là “giới cấm”, cách dịch này dễ khiến người ta hiểu sai, tưởng rằng đó là những điều bị cấm đoán, gây cảm giác gò bó khiến người ta e ngại thực hành. Trên thực tế, đây là năm nguyên tắc đạo đức giúp con người sống an lành và hạnh phúc hơn. Việc trì hoãn thực hành năm điều này chính là một thiệt thòi lớn cho chính bản thân mình.
Mỗi điều đạo đức đều có hai phương diện rõ ràng: một là không nên làm vì những hành vi đó gây tổn hại cho bản thân và xã hội, để lại hậu quả xấu; hai là khích lệ thực hành điều ngược lại để nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp. Không sát sanh là nuôi dưỡng lòng từ bi và sự tôn trọng sự sống; không trộm cắp là xây dựng sự liêm chính và tôn trọng tài sản của người khác; không tà dâm là bảo vệ hạnh phúc gia đình và sự chung thủy; không nói dối là gìn giữ niềm tin và sự chân thật; không sử dụng rượu và các chất gây nghiện là bảo vệ sức khỏe và trí tuệ. Khi thực hành trọn vẹn năm điều đạo đức, đời sống của người Phật tử sẽ dần trở nên an ổn, vững chãi và có ý nghĩa.
Không dừng lại ở việc giữ gìn đạo đức, Thượng tọa còn nhấn mạnh đến việc trở thành một người sống tỉnh thức và có giá trị. Sau khi quy y, mỗi người cần tập sống chánh niệm trong từng suy nghĩ và hành động, biết hài lòng với những gì mình đang có, đồng thời không ngừng nỗ lực hoàn thiện bản thân bằng những phương pháp đúng đắn hơn. Cuộc đời ai cũng phải trải qua quy luật sinh – già – bệnh – chết, không ai có thể tránh khỏi. Điều quan trọng là ở mỗi giai đoạn, ta sống đúng vai trò của mình, làm tròn bổn phận với tinh thần trách nhiệm và sự tỉnh thức, để khi nhìn lại không còn điều gì phải hối tiếc.
Bên cạnh đó, Thượng tọa cũng khuyến tấn việc gắn kết đời sống tâm linh một cách bền bỉ. Người Phật tử cần có quyển kinh Phật tại nhà và thường xuyên tụng đọc để nuôi dưỡng đời sống nội tâm; cần thường xuyên đến chùa sinh hoạt định kỳ để học hỏi và thực tập; đồng thời tích cực tham gia công quả và các Phật sự. Khi những điều này trở thành thói quen, đời sống tâm linh sẽ ngày càng vững mạnh, giúp mỗi người có được sự bình an sâu sắc giữa những biến động của cuộc sống.
Sau thời pháp thoại đầy ý nghĩa, Thượng tọa Thích Nhật Từ đã trang nghiêm hướng dẫn các tân Phật tử phát nguyện quy y Tam bảo. Trong không gian thanh tịnh, từng lời phát nguyện được xướng lên rõ ràng, đồng nhất, thể hiện sự quyết tâm quay về nương tựa ba ngôi báu. Khoảnh khắc ấy không chỉ là một nghi lễ, mà còn là bước khởi đầu cho một hành trình chuyển hóa – hành trình sống tỉnh thức, sống có trách nhiệm và hướng đến những giá trị thiện lành.
Lễ quy y khép lại trong niềm hoan hỷ và xúc động của đại chúng. Mỗi tân Phật tử ra về với một niềm tin vững chắc hơn, một con đường rõ ràng hơn, và một lời nhắc nhở sâu sắc: quay về nương tựa Tam bảo chính là quay về với chính mình – nơi có khả năng hiểu, thương và chuyển hóa khổ đau, xây dựng một đời sống an vui và ý nghĩa.
Tin & ảnh: Ngọc Hân & Quốc Khánh
